সাহিত্য আৰু বিকাশ

মানৱ সভ্যতা বিকাশশীল | সভ্যতাৰ জন্মৰ পৰা বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে ই আগবাঢ়ি বিভিন্ন পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা লালিত পালিত হৈ আজিৰ ৰূপ পাইছেহি | সভ্যতাৰ এই বিকাশ প্ৰক্ৰিয়াত সময়ে সময়ে ইয়াৰ মাজত বহুতো অন্তৰ্হীত পৰিৱৰ্ত্তন আহি পৰিছেহি | এই পৰিৱৰ্ত্তনবোৰ বেলেগ বেলেগ ধৰণৰ | কিছুমানৰ বিষয়ে মানৱ জাতিয়ে গমকে নাপায় | আন কিছুমানে আকৌ একো একোটা যুগৰ পৰিৱৰ্ত্তনৰ সূচনা কৰে | এই পৰিৱৰ্ত্তনবোৰৰ লগে লগে সভ্যতাৰ বিকাশৰ বাবে দৰকাৰ হোৱা মৌলিক উপাদানবোৰৰ ও পৰিবৰ্ত্তন সাধন হয় | এই পৰিবৰ্ত্তনবোৰ ধনাত্মক বা ঋণাত্মক – এই দুই ধৰণৰ হব পাৰে | ধনাত্মক পৰিবৰ্ত্তনে সভ্যতাক উন্নততৰ স্তৰলৈ বিকশিত কৰে | আনহাতে ঋণাত্মক পৰিবৰ্ত্তনে সভ্যতাৰ বিকাশ ক্ষ্য়তিগ্ৰস্থ কৰে |

সভ্যতাৰ বিকাশত অৰিহণা যোগোৱা অন্যতম উপাদান হ’ল ভাষা | ভাষাই অকল সভ্যতাৰ বিকাষতেই অৰিহণা নোযোগায় | ই সভ্যতাৰ লালন পালন, মিলন বৰ্দ্ধন আদি প্ৰক্ৰিয়াতো গুৰুত্তপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে |

ভাষাৰ লগত ওতঃপ্ৰোত ভাবে জড়িত, বা আন অৰ্থত কবলৈ গলে ভাষাৰ এটা অন্যতম অংগ হ’ল সাহিত্য | গতিকে সাহিত্য আৰু ইয়াৰ চৰ্চা ভাষাৰ বিকাষৰ বাবে অতিকৈ দৰকাৰী | গতিকে দেখা গ’ল যে সভ্যতাৰ বিকাশৰ বাবে ভাষা, আৰু ভাষাৰ বিকাশৰ বাবে সাহিত্যৰ চৰ্চা অতিকৈ দৰকাৰী |

সভ্যতাৰ বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ আহি আমি একবিংশ শতিকাত খোজ দিছোহি |

আদিম মানৱৰ আদিম জিঘাংসা প্ৰবৃত্তিবোৰ ত্যাগ কৰি সভ্যতাৰ লগে লগে বিভিন্ন সোধন প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে সোধিত হৈ আমিও গঢ়িত হৈছো "একবিংশ শতিকাৰ নতুন মানুহ" হৈ | ভালকৈ ভাবি চালে কথাষাৰৰ সচা নোহোৱাৰ কোনো কাৰণ নথকা যেন লাগে | কিন্তু "একবিংশ শতিকাৰ নতুন মানুহ"ৰ কিছুমান কাম কাজে উক্ত কথাষাৰৰ সত্যাসত্যক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে | উদাহৰণ স্বৰুপে কব খুজিছো উগ্ৰপন্থি সংগঠন বোৰৰ কৰ্ম কান্দ বোৰৰ কথা | ই একো নতুন কথা নহয় | সকলোৱে জানে | এইবোৰ ঘটনাই প্ৰমাণ কৰে যে আদিম মানৱৰ আদিম জিঘাংসা প্ৰবৃত্তিবোৰ "একবিংশ শতিকাৰ নতুন মানুহ"ৰ মাজতো বিৰাজমান | তাৰমানে সভ্যতাৰ বিকাশ আৰু উন্নতিৰ যিবোৰ কথা ইমানপৰে কৈ থকা হৈছে সেই সকলো মুল্যহীন |

বস্তুনিস্থ পৃথিৱীখনৰ যোগেদি বা বৌদ্ধিক দিশত যদিও আমি সভ্যতাৰ পথত আগবাঢ়ি আছো, মানসিক দিশৰ পৰা আমি হৈ আছো সেই একেই আদিম যুগৰ আদিম মানৱ | আমাৰ যেন মন-মস্তিস্কত বিৰাজ কৰিছে এক সভ্য বৰ্বৰতাই |

কিন্তু আমি মানুহবোৰ আশাবাদী | কিছুমান দিশৰ পৰা কথাবোৰ ভাবি চালে পৰিস্থিতিবোৰ সিমন নিৰাশাজনক নহয় যেন ও লাগে | আমি আগতে কৈছোৱেই যে ভাষা হ’ল সভ্যতাৰ পালনকৰ্ত্তা | ভাষা সাহিত্যৰ যোগেদিয়েই মানুহৰ মনৰ কু প্ৰবৃত্তিবোৰক দমন কৰি সত্‍, সংস্কৃত, তথা সৰ্বাংগসুন্দৰ প্ৰবৃত্তিবোৰৰ উত্কৰ্ষ সাধন কৰিব পাৰি |